Historische wortels
De Arabische Lente kwam niet uit de lucht vallen. De historisch gegroeide verhoudingen tussen de Arabische leiders en hun onderdanen staan haaks op een proces van democratisering.
Op 4 januari 2011 stierf de 26-jarige Tunesische straathandelaar Mohammed Bouazizi nadat hij zichzelf enkele weken daarvoor in brand had gestoken. Aanleiding tot de zelfmoord was de confiscatie van Bouazizi’s fruitkar door enkele corrupte politiefunctionarissen. In de maanden na Bouazizi’s dood kregen vrijwel alle Arabische regeringen te maken met massabetogingen, stakingen en gewapend verzet. Opmerkelijk was de snelle verspreiding van de onrust en het gebruik dat de betogers maakten van nieuwe media als Facebook en Twitter. De omvang en het succes van de Arabische Lente was voor zowel de Arabische regeringen zelf als de meeste Midden-Oosten deskundigen een volslagen verrassing. Wat betekent de Arabische Lente in een historisch perspectief? De grote impact die Mohammed Bouazizi’s lot had op jongeren in de hele Arabische wereld maakt duidelijk dat die zich breed identificeren met zijn problemen en de uitzichtloosheid van zijn bestaan. De Arabische Lente roept vragen op over de frustraties van de Arabische jeugd, de moeizame relatie tussen de Arabische staat en haar burgers, het onvermogen van Arabische leiders om hun beloften voor meer welvaart en democratie waar te maken, en de rol die godsdienst speelt in de maatschappelijke conflicten van het Midden-Oosten.
Hoe heeft in de Arabische wereld staatsvorming plaatsgevonden.? Hoe hebben het armoedeprobleem en religieuze en etnische conflicten het vormen van een efficiënt bestuur bemoeilijkt? En komt er nu democratie in het Midden-Oosten?
Eelko Hooijmaaijers is docent aan het Centrum voor Midden-Oosten Studies van de Rijksuniversiteit Groningen.
Interessante link
Eelko Hoojmaijers: Opinie over journalistiek in de Arabische wereld
Georganiseerd ism. studentenvereniging SIB en boekhandel Selexyz Scholtens
