Charlie Chaplin
Charlie Chaplin (1889 - 1977) is de grootste acteur die de cinema voortbracht. We kennen hem vooral als zwerver - met snorretje, hoedje, bamboestok, te kleine jas en te grote schoenen - die zich uit netelige situaties moet zien te redden en het aan de stok krijgt met gezagsdragers of sterke grote mannen. Chaplin speelde deze rol van 1914 tot 1936 in tientallen stomme films.
De rol van zwerver is op Chaplins jeugd geënt. Zijn ouders waren aan lager wal geraakte vaudeville-artiesten. Charlie kwam met zijn vier jaar oudere halfbroer Sydney in armenhuizen terecht. Chaplins veelzijdige talent als acrobaat, acteur, komiek en muzikant bleek al vroeg. Even in de twintig zou hij met Music-Hall tycoon Fred Karno de overtocht naar Amerika maken, samen met Stan Laurel, Albert Austin, James Finlayson en diverse andere jonge komieken. In Amerika werd Chaplin ontdekt door filmproducent Marc Sennet die ook de eerste Chaplin-films uitbracht. De carrière van Charlie Chaplin als acteur en later ook als regisseur was tussen beide Wereldoorlogen op zijn hoogtepunt. Zijn specialiteit was de stomme film.
Charlie Chaplin stond bekend als links. Hoewel hij geen extreme standpunten huldigde, werd hem het werken als kunstenaar door de hetze van McCarthy en de FBI onmogelijk gemaakt. Chaplin woonde vanaf 1952 noodgedwongen weer in Europa.
Theodore van Houten is journalist, producent en programmamaker. Een van zijn specialismen is de muziek na 1750 en filmmuziek in het bijzonder. Van Houten schreef over Edward Elgar, Dmitri Sjostakovitsj, over de Russische cineasten Eisenstein, Kozintsev en Trauberg, maar ook over theater en over de nieuwste geschiedenis.
Na de lezing vertoont filmtheater Images om 19.00 uur de klassieker The Great Dictator (1940) met en door Charlie Chaplin. Van Houten zal deze film kort inleiden. Chaplin speelt de rol van Adenoid Hynkel, dictator van Tomainia, gemodelleerd naar Hitler. De film toont ook Mussolini, al heet hij dan Benzino Napaloni, dictator van Bacteria.
Deze film is de opmaat voor de Studium Generale-serie Great Dictators, een vierdelige lezingenreeks over moderne dictators en de aantrekkingskracht van totalitaire ideologieën.
