Eindeloos bewustzijn

Hoe zijn bijna-dood ervaringen te verklaren? Is er een wetenschappelijke verklaring voor zowel de oorzaak als inhoud van deze ervaring?
Een tunnel-ervaring, fel licht, ontmoetingen met overleden familieleden, een overzicht van je leven zien: het spreekt allemaal tot onze verbeelding. Hoe is het mogelijk dat mensen dit soort herinneringen beschrijven uit een periode waarin ze niet bij bewustzijn waren? Een bijna-dood ervaring (BDE) is de gemelde herinnering van indrukken tijdens een bijzondere bewustzijnstoestand, die kan optreden tijdens bijvoorbeeld een hartstilstand of coma. Er zijn verschillende theorieën om de BDE wetenschappelijk te verklaren, maar de uitdaging is om een gemeenschappelijke verklaring te vinden voor zowel de oorzaak en de inhoud van deze ervaring, die onder verschillende omstandigheden gemeld wordt. Wat weten we nu over dit fenomeen? En waarom confronteert het onderzoek naar BDE ons met de beper-
kingen van onze huidige medische inzichten over bewustzijn en herinneringen in relatie tot de hersenen?
Cardioloog Pim van Lommel bespreekt deze vraagstukken, naar aanleiding van Nederlandse wetenschappelijke studies naar BDE. Daarnaast zal Meyke Beekman over haar eigen BDE vertellen. Cognitief psycholoog Jacob Jolij plaatst kritische kanttekeningen bij de theorie van het eindeloze bewustzijn.

Pim van Lommel heeft als cardioloog sinds 1986 verschillende Nederlandse onderzoeken naar BDE geleid. Hij won met zijn publicaties verschillende prijzen, en zijn boek Eindeloos Bewustzijn werd wereldwijd al 250.000 keer verkocht. 

Jacob Jolij is universitair docent cognitieve psychologie en neurowetenschappen aan de Rijksuniversiteit Groningen, en doet onderzoek naar de relatie tussen waarneming en werkelijkheid.