Homoseksualiteit
Hebben homostudies in de jaren zestig geholpen bij het bevrijden van homo's of deed zij homo's vruchteloos naar een eigen identiteit zoeken?
Eind achttiende eeuw probeerde men homoseksualiteit te verklaren vanuit lichamelijke factoren. Homo’s zou hierdoor niets verweten kunnen worden: zij volgden gewoon de wetten van hun verborgen natuur. Maar sinds de jaren zestig werd het fenomeen anders benaderd. De aandacht verschoof van de lichamelijke grondslag naar de vraag waarom de maatschappij, en vervolgens ook de betrokkenen zelf, homoseksualiteit problematisch vonden. Cultuurhistorici wezen erop dat de homo-identiteit werd gecreëerd door het burgerlijke ethos en de medicalisering van onze maatschappij. Deze homo-identiteit was door vreemden opgelegd. Vandaar dat men in de homowereld op zoek ging naar een alternatieve, niet-opgelegde identiteit, hoe vreemd, hoe queer, deze ook mocht zijn. Een psychologische-sociologische analyse van het queer-bestaan werd zinvol. Absolute vreemdheid valt echter net als vreemde vrijheid moeilijk om te dragen. Wellicht dat sommigen daarom weer opnieuw verleid worden in het lichaam een verborgen en geruststellende basis te zoeken voor hun eigen identiteit, die zij verder niet psychologisch onderzocht willen hebben.
Patrick Vandermeersch is emeritus hoogleraar godsdienstpsychologie aan de Faculteit Godgeleerdheid en Godsdienstwetenschap van de RUG. Hij studeerde filosofie en theologie en kreeg een opleiding tot psychoanalyticus. Zijn eerste studieterreinen betroffen de relatie tussen psychiatrie, religie en burgerlijk conformisme, evenals de geschiedenis van de seksualiteit en haar religieuze regulering.
In Groningen ging zijn interesse vooral naar die complexe psychologische activiteit die men `geloven' noemt en de mogelijke omslag van religieuze overgave naar masochisme. Hij schreef een opmerkelijk boek over zelfgeseling.
De lezing wordt georganiseerd in samenwerking met Stichting LGBT Groningen in het kader van de Regenboogweek. Voor meer informatie zie: www.lgbtgroningen.nl
Georganiseerd ism. de Stichting LGBT Groningen
