Hoe gebruik je AI kritisch?

Generatieve AI, zoals ChatGPT, wordt volop gebruikt, en niemand kan de gevolgen van dit enorme maatschappelijke experiment voorspellen. Het schrijven van een opstel, het maken van een rapport, brainstormen over een lastige beslissing: er wordt heel wat afgechat met AI, in het onderwijs, bij de overheid, bij bedrijven. Maar verscherpt AI onze kritische blik, of vertroebelt het juist ons oordeel door hallucinaties, vooroordelen, commerciële belangen of het uitbesteden van ons denkvermogen?

Op de plek waar de AI Fabriek komt, gaan experts en publiek met elkaar in gesprek over de vraag: kunnen we AI inzetten om ons kritisch denken te versterken, in plaats van te ondermijnen? Hoe dan? Kom langs voor een goed gesprek over de grote thema's in deze tijd van AI: waarheid, mens en machine, goede redenen, rechtvaardigheid, controle en creativiteit. De avond met experts uit het bedrijfsleven, de journalistiek en de wetenschap wordt begeleid door data-ethicus Nephtis Brandsma.

Panel

Anita de Waard: Hoe stel je vast wat waar is in tijden van AI?
Anita de Waard werkt aan onderzoekssamenwerkingen binnen wetenschappelijk uitgever Elsevier. Ze heeft een achtergrond in de natuurkunde, en houdt zich sinds de jaren negentig bezig met het verbeteren van de vorm van het wetenschappelijk artikel, in samenwerking met onderzoekers, de overheid en andere denkers. Ze is daarnaast toezichtshouder van de Cambridge Crystallographic Data Centre, en lid van de adviescommissie voor de EU AI Act.

Bennie Mols: Hoe versterken mens en AI elkaar?
Bennie Mols is onafhankelijk wetenschapsjournalist, auteur en spreker, gespecialiseerd in kunstmatige intelligentie (AI) en robotica. Hij schrijft al sinds 2010 over AI, onder meer voor NRC Handelsblad. Hij publiceerde diverse succesvolle populair-wetenschappelijke boeken, waaronder Slim, slimmer, slimst (2023), Hallo robot (2017) en Turings Tango (2012). Hij is opgeleid als natuurkundige en filosoof en promoveerde in de natuurkunde.

Cor Steging: Hoe kan AI beslissen op basis van goede redenen?
Cor Steging is postdoctoraal onderzoeker aan de Universiteit Utrecht, gespecialiseerd in het ontwerpen van verantwoorde en uitlegbare kunstmatige intelligentie. Zijn onderzoek richt zich voornamelijk op AI binnen het juridische domein, met een focus op betrouwbaar en correct redeneren. Een belangrijk uitgangspunt in zijn werk is co-design: het ontwikkelen van AI-systemen in nauwe samenwerking met domeinexperts. Cor heeft een achtergrond in Artificial Intelligence en werkte eerder als machine learning engineer.

Jonne Maas: Hoe kunnen de overheid en bedrijven AI rechtvaardig inzetten?
Jonne Maas werkt als digitaal ethiek adviseur bij The Green Land. Met een achtergrond in techniekfilosofie en een PhD in ethiek van AI analyseert Jonne de maatschappelijke implicaties van AI. Ze is met name geïnteresseerd in de machtsverhoudingen onderliggend aan de ontwikkeling en inzet van algoritmische systemen. Daarbij is Jonne de managing editor voor het academisch tijdschrift Ethics and Information Technology.

Inge Lodder: Hoe te balanceren tussen controle en creativiteit in AI toepassingen?
Inge Lodder is oprichter en eigenaar van ELAVV, een niche software- en adviesbureau dat vooroploopt in AI‑innovatie binnen de financiële sector. Met een achtergrond in econometrie en actuariële wetenschappen, en als Actuaris AG, richt ze zich op het strategisch en verantwoord inzetten van AI‑technologie. Ze onderzoekt niet alleen de financiële waarde van AI, maar ook de bredere organisatorische en maatschappelijke impact ervan. Omdat de technologie van haar team vaak breder inzetbaar is, kijken ze bewust voorbij de sector om sneller te leren van nieuwe toepassingen, kansen en beperkingen.

Moderator
Nephtis Brandsma
Nephtis Brandsma is Chief Data Officer bij de gemeente Groningen. In die rol helpt zij de organisatie om slimmer en beter met data en gegevens om te gaan. Ze is gefascineerd door de relatie tussen mens, technologie en samenleving: hoe maakt de mens technologie en hoe worden wij als mensen weer gevormd en gemaakt door deze technologie? Hiervoor was ze adviseur data-ethiek en digitale democratie. Ze studeerde filosofie in bij de faculteit Wijsbegeerte, met een focus op techniekfilosofie. Rasechte nerd.

In samenwerking met de Jantina Tammes School of Digital Society, AI and Health. Dit evenement wordt ondersteund door de Stichting Empirische Logica en Analytische Filosofie.