Deconstructie van de waanzin

Patiënten ervaren dat praten over hun psychose niet wordt aangemoedigd; ze worden uitgenodigd zich te schikken in de richtlijn van levenslange farmacologische demping.

De somberheid en de spanning van depressie en angststoornis zijn onderdeel geworden van het dagelijkse discours. We hebben deze affectieve ervaringen een plek in ons leven gegeven, zelfs als we er hulp voor nodig hebben. Hoe anders is het nog bij psychose. De wanen en hallucinaties van patiënten met een ‘schizo’-diagnose (schizofrenie, schizo-affectieve stoornis, schizofreniforme stoornis, schizotypie) zijn beladen en zwanger van negatieve verwachtingen. Dat psychose onderdeel zou kunnen zijn van de menselijke psychologie wordt niet geloofd. Patiënten ondervinden dat praten over de inhoud van hun psychose niet wordt aangemoedigd; ze worden uitgenodigd zich te schikken in de richtlijn van levenslange farmacologische demping. Maar is dat anno 2014 nog het goede model? Wat zegt de wetenschap over psychose in relatie tot normale geestesgesteldheid? En wat is de consequentie hiervan voor de manier waarop de samenleving patiënten tegemoet treedt, en de GGZ haar behandelingen organiseert?

 

Jim van Os is hoogleraar psychiatrische epidemiologie aan de Universiteit Maastricht. Hij was lid van de internationale taakgroep psychose van de DSM-5 en publiceerde dit jaar het kritische boek De DSM-5 voorbij! Persoonlijke diagnostiek in een nieuwe GGZ.