Geannuleerd

Geneticus en arts Hans Clevers onderzoekt de gezonde en zieke darm. Recentelijk heeft hij een techniek ontwikkeld waarmee het mogelijk is om tumoren buiten het lichaam te kweken. Dit biedt ongekende mogelijkheden voor onderzoek. 

Stamcellen staan aan de basis van alle leven. In volwassen organen worden oude cellen continu vervangen door middel van celdeling van stamcellen. Met name de huid, het bloed en beenmerg, en de binnenbekleding van de darm vernieuwen zich in hoog tempo. In andere organen worden stamcellen hyperactief na weefselschade om het defect te herstellen. Er is de laatste jaren grote interesse in stamcellen: stamcellen kunnen ingezet worden om zieke weefsels te genezen of om oude, versleten weefsels te vervangen. 
 
Stamcellen hebben echter ook een ‘dark side’.  Ze staan ook aan de basis van kanker. Geneticus en arts Hans Clevers ontdekte dat er veel overeenkomsten bestaan tussen de normale vernieuwing van darmweefsel en het ontstaan van darmkanker. Om nieuwe behandelmethoden voor kanker te kunnen ontwikkelen, is een beter begrip ervan cruciaal. Clevers beschreef de moleculaire signaalroutes die bij kanker worden verstoord en vond een eiwit dat specifiek is voor stamcellen in de darm. Hij wist vervolgens uit individuele stamcellen ‘minidarmpjes’ te kweken. Het zijn de eerste stappen op weg naar regeneratieve geneeskunde van het darmweefsel. Betekent dit dat we darmkanker kunnen aanpakken bij het probleem; ontspoorde stamcellen – en het darmweefsel kunnen hernieuwen?
 
Hans Clevers is president (tot 2  juni a.s.) van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Daarnaast is hij hoogleraar moleculaire genetica aan het Universitair Medisch Centrum Utrecht. Verder is Clevers honorary professor aan de Central South University in Changsha, Hunan, China. Clevers ontving de afgelopen jaren tal van prijzen voor zijn onderzoek en behoort op zijn vakgebied tot de wereldtop. 

Het Koninklijk Natuurkundig Genootschap (KNG, opgericht in 1801) organiseert jaarlijks, i.s.m. Studium Generale Groningen, de Jacobus C. Kapteyn-lezing voor een breed publiek. De lezing is vernoemd naar de vermaarde astronoom Jacobus C. Kapteyn (1851-1922), de eerste hoogleraar sterrenkunde aan de RUG en vele jaren lid van het bestuur en voorzitter van de wetenschappelijke afdeling van het KNG.