Waarnemen en onwaarnemen

Zonder het te merken maken we de hele dag door een beeld van onze omgeving. Een beeld met geluid, smaak, reuk en gevoel. Maak kennis met de schitterende instrumentjes die ons tot waarnemen in staat stellen, maar ook met het zesde zintuig: de intuïtie, en zelfs met een zevende.
Onze zintuigen bemerken details van de buitenwereld en de hersenen maken daar een redelijk samenhangend geheel van. Daartoe zijn we uitgerust met schitterende apparatuur. Neem bijvoorbeeld het binnenoor: een opgerolde buisje (het slakkenhuis) met drie vloeistof compartimenten, stugge membranen en gevoelige trilharen stelt ons in staat zo’n 30.000 verschillende tonen te horen. Direct daarnaast ligt het labyrint: drie halve cirkelvormige buisjes in alle richtingen, met daarin dikke vloeistof, waar slome steentjes op drijven, die net wat langzamer reageren op versnellingen dan de vloeistof, waardoor we exact weten in welke richting we bewegen. Die zintuigen zijn echter niet voor iedereen gelijk. De wereld is daardoor voor iedereen anders. Bovendien nemen we selectief waar, we zien en horen alleen wat op dat moment relevant is. 

Iris Sommer is psychiater en neurowetenschapper, verbonden aan het Universitair Medisch Centrum Groningen. Vorig jaar verscheen haar boek De Zeven Zintuigen. Over waarnemen en onwaarnemen, waarin ze de lezer meeneemt op een reis door de zintuigen en de zinnenprikkelende stad Mumbai. Eerder schreef ze de bestseller Haperende hersenen.