Indië-Veteranen: Oorlogsmisdaden en lessen

Op basis van een groot onderzoek naar egodocumenten laat historicus Gert Oostindie zien dat   ‘geweldsexcessen’ een structureel onderdeel waren van de oorlogvoering. 
De dekolonisatieoorlog in Indonesië is steeds weer onderwerp van verhitte debatten. Centraal staat de vraag of ‘geweldsexcessen’ – een eufemisme voor oorlogsmisdaden – al dan niet uitzonderlijk waren. Op basis van een groot onderzoek naar gepubliceerde egodocumenten concludeert historicus Gert Oostindie dat dit geweld een structureel onderdeel was van de oorlogvoering. De egodocumenten geven ook veel waardevolle – en soms onthutsende – informatie over andere thema’s, zoals de spanning tussen de Nederlandse missie en de weerbarstige realiteit ter plekke; begrip en onbegrip over Indonesiërs en de strijd voor onafhankelijkheid; frustraties over de militaire en politieke leiding; angst, wraak en schaamte; verveling en seks; ontheemding daar, en thuis; boosheid om verloren jaren en gebrek aan waardering. Oostindie vertelt over de resultaten van dit onderzoek, de dilemma’s van de onderzoeker, en de reacties van veteranen en politiek.

Gert Oostindie is directeur van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV-KNAW) en hoogleraar Geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Hij publiceerde onlangs het boek Soldaat in Indonesië, 1945-1950: Getuigenissen van een oorlog aan de verkeerde kant van de geschiedenis. Aan dit boek (geschreven met medewerking van Ireen Hoogenboom en Jonathan Verwey) ligt een breed onderzoek van het KITLV ten grondslag. Oostindie schreef veelgeprezen boeken zoals Het paradijs overzee (1997/2011), De parels en de kroon (2006) en Postkoloniaal Nederland (2010).