Islam en democratie
Islam en democratie hebben een ingewikkelde relatie, zoals de recente politieke ontwikkelingen in Iran en Turkije laten zien. In Turkije lijkt de seculiere republiek in gevaar, terwijl in Iran juist de Islamitische republiek onder druk staat. Is een Islamitische identiteit wel te combineren met een stabiel democratisch systeem?
Een tweeluik over de historische en actuele ontwikkelingen in twee invloedrijke buurlanden.
Turkije: Klaar voor Europa?
Eelko Hooijmaaijers
Datum: Woensdag 10 februari 2010
Sinds de verkiezingsoverwinning van de Islamitische AK-partij in 2002 lijkt in Turkije de seculiere republiek van Atatürk in gevaar te zijn. De Turkse legerleiding – die zich vanaf 1960 via een reeks staatsgrepen als beschermer van deze republiek heeft opgesteld – heeft bij verschillende gelegenheden laten doorschemeren de Islamisering van de Turkse politiek niet te zullen accepteren.
Maar klopt het beeld wel dat veel Europese media van de Turkse politiek geven? Waarom is het juist de Islamitische AK-partij die aandringt op een toetreding tot de Europese Unie? Hoe democratisch en hoe seculier is de veelgeprezen Erfenis van Atatürk eigenlijk? Wie zijn in dit conflict de echte democraten?
Iran: Op naar een nieuwe revolutie?
Eelko Hooijmaaijers
Datum: Dinsdag 16 februari 2010
De omstreden verkiezingsoverwinning van de Iraanse president Ahmadinejad heeft fel verzet opgeroepen bij zijn tegenstanders. De orthodoxe Ahmadinejad heeft te maken met een verzetsbeweging waarin vooral de ‘hervormer’ Musavi de aandacht trekt. Tien jaar na de stichting van de Islamitische Republiek Iran lijkt het bewind van de ayatollahs te wankelen.
Is dat wel zo? Iraniërs zelf klaagden tijdens de verkiezingen dat ze de keus hadden tussen een ‘ayatollah’ en een ‘ayatollah-light’. Wat is de achtergrond van deze protestbeweging? Hoe zit het politieke systeem van Iran eigenlijk in elkaar? Is in de Iraanse grondwet niet geprobeerd om democratische principes te verenigen met een Shi’itische staatsopvatting?
Eelko Hooijmaaijers is docent geschiedenis van het moderne Midden-Oosten aan het Instituut voor Talen en Culturen van het Midden-Oosten (TCMO) van de Rijksuniversiteit Groningen.
