Wat bedoelt u dokter?

De communicatie tussen artsen en patiënten is lang niet altijd optimaal, zo blijkt uit gespreksanalyses. Wat kan er beter?

Een huisarts die meer oog heeft voor zijn computer dan voor de patiënt. Een specialist in het ziekenhuis die een lastige boodschap probeert over te brengen, maar thuis gekomen zit je nog vol vragen. Folders, websites en bijsluiters bij medicijnen met vast heel belangrijke informatie die na drie keer lezen nog niet duidelijk is. Het zijn voorbeelden van gebrekkige communicatie in de wereld van de gezondheidszorg. Arts-patiënt-gesprekken zijn altijd weer goed zijn voor schrijnende verhalen tijdens familiefeestjes en voor grappen van het kaliber: ‘Er komt een man bij de dokter…’ Maar in de praktijk valt er voor patiënten meestal niet veel te lachen. Ze zijn al onzeker over hun gezondheid en dan zijn heldere informatie en een luisterend oor van groot belang.

Is het echt zo slecht gesteld met de communicatieve vaardigheden van medische professionals, of zetten enkele schrijnende voorbeelden de toon? Hoe kunnen patiënten ervoor zorgen dat ze de juiste informatie krijgen en niet thuiskomen met een hoofd vol vragen? Hoe kunnen artsen, verpleegkundigen en hulpverleners hun communicatieve vaardigheden verbeteren? Wat zijn de valkuilen waar arts én patiënt op moeten letten? En hoe kunnen we studenten zo opleiden dat ze later goede consulten kunnen geven en ingewikkelde boodschappen helder kunnen overbrengen?

Alex van den Berg gaat in gesprek met onderzoekers van het vorig jaar opgerichte Groningse Platform Gezondheidscommunicatie, dat een brug slaat tussen communicatiewetenschappers van de RUG, communicatiedeskundigen van het UMCG en professionals in de zorg. Te gast zijn: communicatiewetenschapper Mike Huiskes, die een breed scala aan medische gesprekken analyseerde, promovenda Ruth Koops van ’t Jagt, die onderzoek doet naar de begrijpelijkheid van (geschreven) gezondheidsinformatie  voor ouderen en een fotostrip maakte over problemen die kunnen optreden in de communicatie tussen oudere patiënten en artsen, en arts-onderwijskundige Jan Pols, die onderzoek doet naar het communicatie-onderwijs van artsen in opleiding.